29 Eylül 2009 Salı

ai weiwei; çin'de sanatçı olmak




1957 doğumlu çin vatandaşı sanatçı, mimar ai weiwei 12 ağustos'ta sichuan'daki otel odasında çin polisinin saldırısına uğrayarak beyin travması geçirdi. geçtiğimiz günlerde münih'te ameliyat olan weiwei'nin durumu iyi. kafatasına iki delik açılarak 30 ml kan boşaltılan sanatçı çin'de sanatçı olmanın ne denli tehlikeli olabileceğine dair iyi bir örnek.

weiwei, çin'in olimpiyatlardaki gururu "kuş yuvası" olarak isimlendirilen olimpiyat stadyumunun mimarlarından biri. mimarlığının yanında bir sanatçı olarak da ülkesinin yurtdışında en tanınan isimlerinden. çin hükümetinin kendisine kin beslemesinin nedeni ise bambaşka. her fırsatta ülkesinde gerçekleşen insan hakları ihlallerini teşhir etmeyi amaçlayan  weiwei'nin üzerine çalıştığı son projesi 2008 yılında güney çin'deki sichuan bölgesinde gerçekleşen zelzelede devletin inşa ettiği, depreme dayanıksız okullarda ölen beş binden fazla çocuğun teker teker isimlerini tespit edip yayınlamaktı. proje uygulamaya koyulduğundan beri hükümet proje ekibine tahakküm etmeye başladı. çalışmada yer alan 26 asistan defalarca göz altına alındı. weiwei'ye sözlü tehditler yapıldı. sanatçının hükümetin baskılarına direnmeye devam etmesi sonucu sivil polisler kendisini otel odasında basıp öldürülesiye dövdü. 

henüz pekin film akademisi'nde okuduğu 1978-1981 yılları arasında çin'in ilk avangard sanat grubu xing xing'i  (yıldızlar) kurup ülkesinde ifade özgürlüğü uğruna mücadele etmeye başlayan weiwei akademiden mezun olduktan sonra new york'a yerleşti. 1993 yılında ülkesine dönerek rejime muhalif bir sanatçı tavrı ortaya koymaya başlayan weiwei, altmış senelik komünist rejimde otoritelerin mütemadiyen kendi ideolojilerine ihanet ettiklerini iddia ederek devletin hiddetini üstüne çekti. sergileri engellendi, stüdyosu baskına uğradı, sesini duyurmaya çalıştığı internet sitesi kapatıldı, annesi tehdit edildi.

halen almanya'da bulunan weiwei ülkesine dönüp mücadele etmeye kararlı gibi gözüküyor. 

Hiç yorum yok: