5 Kasım 2009 Perşembe

radovan karadziç'in yargılanması vesilesiyle: sejla kameriç, bosnalı kız


sejla kameriç, bosnalı kız (2003)

karadziç'in yargılanmaya başlaması nedeniyle sejla kameriç'in "bosnalı kız" isimli işini hatırlatmak üzere yazılmış bir yazıdır.  

1992-1996 yılları arasında sırbistan cumhuriyeti'nin devlet başkanlığını yürüten radovan karadziç, bosna savaşı esnasında insanlığa karşı işlediği suçlar nedeniyle 26 ekim 2009 tarihinde lahey'deki uluslararası savaş suçları mahkemesi tarafından yargılanmaya başladı. 1996-2008 yılları arasında kaçak olarak bir muayenede doktorluk yapan karadziç 21 temmuz 2008 tarihinde belgrad'da yakalanmıştı. sırp politikacıya iki tanesi bosnalı müslüman ve hırvatlara karşı soykırım suçu olmak üzere on bir suçlama yöneltiliyor.

karadziç'e yöneltilen en ağır suçlama 13-18 temmuz 1995 tarihinde srebrenitsa'da gerçekleşen soykırımın sorumlusu olması. bu soykırımda sırp askerler sekiz bin genç ve yetişkin erkeği öldürdüler. söz konusu olayda sırp politikacı ve komutanların yanısıra hollanda ordusu'nun da sorumluluğuna değinilmelidir.

bosna savaşı sırasında, 16 nisan 1993 tarihinde birleşmiş milletler örgütü srebrenitsa kentini güvenlikli bölge ilan etti ve bölgenin güvenliğini hollanda ordusu üstlendi. thomas karremans komutanlığındaki hollanda birliği 18 nisan 1993 tarihinde bölgeye ulaştı ve görevine başladı.

1995 yılının yaz aylarında srebrenitsa üzerinde baskılarını arttırmaya başlayan sırp ordusu temmuz ayından itibaren kenti işgal etmeye başladı. bölgeyi sırp ordusuna karşı korumakla görevli olan hollandalı komutan thomas karremans 12 temmuz 1995 tarihinde sırp komutan ratko mladiç ile bir görüşme yaptı. karremans, sırp güçlerine karşı hava saldırısı talep etmiş olduğu için mladiç'ten özür diledi, hollandalı askerlere ateş açmamaları kaydıyla sırp ordusunun kente girmesine izin vereceğini açıkladı ve toplantı sonunda kadehini mladiç şerefine kaldırdı. ertesi gün mladiç komutasındaki beş bin asker kente girdi ve soykırımı gerçekleştirdi.

 
  ratko mladiç ve thomas karremans 12 temmuz 1995 akşamı

21 temmuz 1995 tarihinde, soykırımdan üç gün sonra, hollanda birliği tören eşliğinde bölgeyi terk etti. törende karremans, mladiç tarafından kendisine verilen hediyeyi kabul etti. ülkesi hollanda'ya döndüğünde ise rütbesi yükseltildi.

savaşın bitiminden sonra srebrenitsa'da bir soykırımın gerçekleştiği anlaşılınca hollanda'da sorumluların ortaya çıkarılması için bir komisyon kuruldu. komisyon raporunu 2002 yılında bitirdi. 1994 yılından beri hükümet başkanı olan wim kok ve hükümet 22 temmuz 2002 tarihinde istifa etmek zorunda kaldı.

wim kok'un yerine geçen ve günümüzde halen hükümet başkanı olan jean peter balkenende srebrenitsa'da gösterdikleri kahramanlıklar nedeniyle 4 aralık 2006 tarihinde düzenlenen bir törenle thomas karremans ve komutasındaki askerlere şeref madalyası taktı.

savaş sonrasında hollanda birliğinin kullandığı kışlanın tuvaletlerinde çeşitli duvar yazıları ortaya çıktı. hollandalı askerler korumakla sorumlu oldukları bosnalılar hakkında aşağılayıcı cümleler kurmuşlardı. bunlardan biri şöyleydi; "dişsiz...?, bıyıklı...?, bok gibi kokuyor...? bosnalı kız !"

babasını bosna savaşında kaybetmiş olan 1976 doğumlu bosnalı sanatçı sejla kameriç bu duvar yazısını kendi fotoğrafı üzerine yerleştirerek 2003 yılında bir afiş yaptı ve son yılların en çarpıcı işini gerçekleştirdi. kameriç bu afişi avrupa'nın çeşitli kentlerinde duvarlara yapıştırdı, gazetelere dergilere ilan vererek yayınlattı. hollanda ordusunun soykırımdaki sorumluluğunu unutturmamak üzerine. 







 


Hiç yorum yok: